Juridische vragen en antwoorden over het coronavirus

Verzekeringen

In alle media is het coronavirus volop in het nieuws. Evenementen worden afgelast en in sommige plaatsen worden mensen geadviseerd thuis te blijven. Heeft uw klant vragen over de rechtsbijstandverzekering en hoe dit juridisch is geregeld? Graag delen wij een aantal juridische vragen en antwoorden met u. 


Onderstaande vragen en antwoorden zijn opgesteld door rechtsbijstandverzekeraar DAS.


Werk

  • Stel dat ik vermoed dat ik besmet ben met het coronavirus, kan ik dan zomaar wegblijven van mijn werk?
    Je kunt sowieso niet zomaar, zonder kennisgeving, wegblijven van je werk. Ook niet als je vermoedt dat je besmet bent met het Coronavirus. Heb je het vermoeden dat je bent besmet, dan neem je allereerst – net zoals altijd het geval is wanneer je ziek bent – contact op met je werkgever/ leidinggevende. In het belang van je werkgever en collega’s, werkrelaties en klanten in het bijzonder, zal je vervolgens zonder problemen samen vaststellen dat het beter is dat je thuisblijft en dat je contact opneemt met je huisarts. In dat geval zal de werknemer telefonisch contact moeten opnemen met de huisarts. De werkgever moet de werknemer niet laten oproepen door de bedrijfsarts. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) heeft als richtlijn bepaald dat eerst telefonisch moet worden bepaald wat de klachten zijn, daarna kan eventueel vervolgonderzoek plaats vinden. Het is dus absoluut niet de bedoeling dat een besmette patiënt het virus in de wachtkamer van de huis- of bedrijfsarts verspreidt, vandaar het geadviseerde telefonische contact.
  • Stel dat ik ervoor vrees dat collega’s besmet zijn, kan ik dan zomaar thuisblijven?
    Het enkele vermoeden dat er collega’s mogelijk besmet zijn, is onvoldoende om thuis te blijven. De meeste mensen die gezond zijn, willen meestal ook gewoon werken. Maar zo’n vermoeden moet je natuurlijk handen en voeten geven. Ook in deze situatie neem je contact op met je werkgever/leidinggevende en bepaal je wat in het belang van je werkgever en van jezelf het beste is om te doen. De werkgever heeft op grond van de Arbeidsomstandighedenwet de verplichting om zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkplek. Momenteel worden er vanuit het RIVM nog geen concrete maatregelen voor werkgevers opgesteld (mogelijk dat dit binnenkort nog volgt). Tot dat moment hoeven er geen preventieve maatregelen te worden getroffen en beheerst het goed werkgeverschap en de Arbeidsomstandighedenwet dergelijke situaties.
  • Wat zijn de afspraken/regels hierover?
    Uiteindelijk draait het dus om goed werkgeverschap en goed werknemerschap. Ziek is ziek, natuurlijk. En het klinkt wat cru, misschien, maar voor de wet maakt het niet uit of je buikgriep of corona hebt. Maar er is natuurlijk een schemergebied. Daarover moet je in gesprek gaan met elkaar. Gelukkig zijn er inmiddels al enkele richtlijnen. Zo moeten werknemers die onverhoopt in contact zijn geweest met zieke mensen in de risicogebieden, mogelijk tot twee weken contact met anderen vermijden. Zij moeten de instructies van de GGD opvolgen en niet op het werk verschijnen.
  • Heb ik het recht om bij mijn werkgever een meeting met een delegatie uit een land waar het coronavirus heerst te weigeren?
    Als er geen aanwijzingen zijn dat een van de deelnemers uit die delegatie besmet is mag je dit niet zo maar weigeren. Maar ook hier geldt dat de werkgever op grond van bepalingen in de Arbeidsomstandighedenwet en op grond van goed werkgeverschap gehouden is goed onderzoek hier naar te doen. Een werkgever zal en mag haar werknemers immers niet onnodig bloot stellen aan risico’s.
  • Ik word gepest of gediscrimineerd op het werk vanwege het coronavirus, omdat ik van Chinese afkomst ben. Wat kan ik doen?
    Je werkgever moet op grond van de wet zorgen voor een veilige werkplek. Dat geldt niet alleen voor fysieke, maar ook voor psychische schade. Daarnaast moet je werkgever een beleid voeren gericht op voorkomen en beperken van psychosociale arbeidsbelasting. Daar vallen pesten en discrimineren ook onder. Een werkgever kan ervoor kiezen een vertrouwenspersoon in te schakelen. Word jij door je leidinggevende of een collega gediscrimineerd of gepest? Dan adviseer ik dit bespreekbaar te maken met jouw werkgever. Mocht er door jouw werkgever een vertrouwenspersoon zijn aangewezen, dan is deze het eerste aanspreekpunt.
  • Stel ik ga toch op vakantie naar een bestemming waar het coronavirus heerst en ik raak besmet. Heb ik dan recht op loon?
    Je gaat niet met vakantie met als doel ziek te worden. Als de arbeidsongeschiktheid door opzet of bewuste roekeloosheid wordt veroorzaakt bestaat mogelijk geen aanspraak op loon. Opzet of bewuste roekeloosheid wordt in de rechtspraak echter zelden aangenomen. Het wettelijk bepaalde loon tijdens ziekte raak je niet kwijt als je opzettelijk risicovol gedrag vertoont dat de arbeidsongeschiktheid heeft veroorzaakt. Wel kan het zo zijn dat je 70% uitbetaald krijgt in plaats van 100% mits dat in de arbeidsovereenkomst of cao is bepaald.
  • Kost het mij vakantiedagen als ik tijdens mijn reis besmet raak?
    In de wet is geregeld dat de vakantiedagen waarop je ziek bent niet gelden als vakantie. De vakantiedagen waarop je ziek bent gelden dan als ziekteverlof. Wel moet je je tijdens jouw vakantie ziek melden bij je werkgever. Lukt dit niet, meldt dit dan zodra dit wel mogelijk is. Zorg dat je tijdens je vakantie bereikbaar blijft voor je werkgever en onderhoudt contact met een plaatselijke arts.
  • Kan mijn werkgever mij verbieden op vakantie te gaan naar gebieden waar het coronavirus heerst?
    Je werkgever kan je dat niet verbieden. Je werkgever mag je wel vragen om niet op vakantie te gaan naar gebieden waar het coronavirus heerst. Dat past bij het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving. Als de overheid voor de bestemming een negatief reisadvies uitgeeft dan neem je als werknemer onnodig veel risico. Dan kan je werkgever hier consequenties aan verbinden als je toch ziek terugkomt. Als de arbeidsongeschiktheid door opzet of bewuste roekeloosheid wordt veroorzaakt bestaat mogelijk geen aanspraak op loon, maar je gaat niet met vakantie met als doel ziek te worden.
  • Ik ben terug van vakantie uit een gebied waar het coronavirus heerst. Ik moet van mijn werkgever nu verplicht twee weken onbetaald verlof nemen na mijn vakantie. Mag dat?
    Nee, je werkgever mag je niet op voorhand verbieden om gedurende twee weken na terugkeer op het werk te verschijnen en al helemaal niet zonder doorbetaling van loon, door het verplicht op laten nemen van vakantiedagen of onbetaald verlof.
  • Wat voor zaken zijn goed om rekening mee te houden?
    Het is goed als werkgevers informatie verstrekken over het virus en de risico’s van besmetting. Dat kan heel praktisch zijn: bijvoorbeeld dat besmetting door postpakketten uit de risicogebieden niet mogelijk is (omdat het virus de reis niet overleeft). Maar ook hygiënemaatregelen zijn goed om te delen:
    • Was je handen regelmatig.
    • Hoest en nies in de binnenkant van je elleboog.
    • Gebruik papieren zakdoekjes.
  • Wat als mijn bedrijf in de bedrijfsvoering wordt geraakt door het coronavirus?
    Als een organisatie door het coronavirus voor minstens twee weken ten minste twintig procent minder werk heeft, is het mogelijk om werktijdverkorting (wtv) aan te vragen bij het ministerie van SZW. Dat kan overigens alleen voor werknemers waarvoor een loondoorbetalingsplicht bestaat, dus niet voor oproepkrachten met een nul-urencontract en uitzendkrachten. Als het ministerie een vergunning afgeeft, kan de onderneming bij het UWV een tijdelijke WW-uitkering aanvragen voor de werknemers. UWV vergoedt achteraf de uren dat werknemers niet werkten tijdens de vergunningsperiode. Je hebt zo minder loonkosten, terwijl de werknemers wel volledig in dienst blijven.

Meer antwoorden op veelgestelde vragen op DAS.nl

Meer juridische vragen

Rechtsbijstandverzekeraar DAS heeft een lijst samengesteld met meer antwoorden op veelgestelde juridische vragen.

Naar DAS

Ook rechtsbijstandverzekeraar ARAG heeft een lijst samengesteld met meer antwoorden op veelgestelde juridische vragen.

Naar Arag

Verbond van Verzekeraars

Ook het verbond van Verzekeraars heeft de belangrijkste en meest gestelde vragen voor u op een rij gezet. Deze pagina wordt continu bijgewerkt als er nieuwe vragen opspelen.

Naar Verzekeraars.nl